Nog één keertje zoals hij was. De felle, soms meedogenloze man. Hij is het niet meer. Hij takelt af en is een schaduw van zichzelf geworden. In zijn glorietijd een harde werker, met eigen ideeën. Wereldverbeteraar op zijn manier. Zijn idealen vervuld. Hij keek om zich heen en vond dat het goed was. Anderen die op hun manier, hún wereld wilden verbeteren, had hij weinig begrip voor. Verspilde energie voor hen die anders wilden. Dat kon botsen en knallen met degenen die de moed hadden tegen hem in te gaan.
Pijnlijke afhankelijkheid
Een paar maanden geleden is hij geveld door een zware hersenattaque. Halfzijdig verlamd, onzindelijk en praten ging niet meer. Het verdriet in zijn ogen was pijnlijk om te zien. Afhankelijk van de goodwill, het geduld en begrip van anderen. Geheugen ernstig beschadigd. Wijzen ging nog wel, met zijn linkerhand. Er is een fotoboek voor hem gemaakt, met zijn eigen spulletjes van thuis en het gebruik van praktische dingen, als wassen, douchen, scheren en toilet. Hij zag de afbeeldingen, wist dat hij ze aan kon wijzen, maar niet waarvoor. Radeloos was hij. In het ziekenhuis konden ze niets meer voor hem doen.
Hier leven gekken
Hij moet naar een verpleeghuis om te revalideren. De familie komt hem ophalen om hem naar het huis te vervoeren. Hij is in de war en begrijpt het niet, denkt dat hij naar huis mag. In het verpleeghuis voelt hij zich doodongelukkig en prent zich in, ‘ik moet hier weg en wel zo snel mogelijk’. ‘Hier leven gekken, hier hoor ik niet’. Huilen als er bezoek komt, vaak zijn jas aan, omdat hij naar huis wil. Huilen als het bezoek zonder hem vertrekt. Boos en machteloos, omdat hij zich opgesloten voelt en daar moet blijven. Na een aantal weken revalideren heeft hij zijn doel bereikt. Eindelijk naar huis, weg van waar hij zich ongelukkig voelt.
Moeizaam gevonden woorden
Hij is nu een aantal weken thuis en zit weer op zijn eigen stekkie bij zijn echtgenote. Uiterlijk lijkt hij nog op zichzelf. Hij blijft afhankelijk. Met aankleden, wassen en de gewone praktische handelingen die gedaan worden, zoals koffie roeren. Hij kan het niet meer zonder dat hem verteld wordt, wat hij moet doen. Zijn geheugen blijft weg, zijn begrip ook. Het ene moment zegt hij dat hij pijn heeft, het volgende moment is hij dat vergeten. Het ene moment, revalideren, wat is dat? Het volgende moment fel, ‘daar ga ik niet meer heen, allemaal debielen daar’, in moeizaam gevonden woorden. Soms lijkt hij te beseffen wat er met hem aan de hand is, het volgende moment is hij dat weer kwijt. Zwaar te zien, de strijd die hij levert, aan bijna het einde van zijn leven.

We zijn nu een jaar verder, dat waar ik zo bang voor was, is niet gebeurd. Pa heeft zich helemaal suf gewerkt om te komen waar hij nu is. Ok, het zal geen 100% meer worden. Het is wel stukken en stukken beter dan het was. Mooi om te zien dat ze samen weer een beetje kunnen genieten.
Groeten Anja.